شبکه جهانی سحر
نگاهی به جایگاه شبکه جهانی سحر در جمهوری آذربایجان

سریال حضرت یوسف (علیه السلام) پس از ترجمه و دوبله و پخش، تاثیر بسیاری در آذربایجان داشت تا جایی که برای دو سال متوالی طبق آمار رسمی رسانه­‌ای میزان نام­‌گذاری اسم یوسف(علیه السلام) به بالاترین حد در بین مردم آذربایجان رسید.

13920106000085_PhotoA

 

به گزارش رهیافتگان:۱۵ آبان امسال و شروع بیست و سومین سال فعالیت یگانه رسانه دیداری جمهوری اسلامی ایران برای آذری زبانان جمهوری آذربایجان و آذری زبانان مهاجر به نقاط مختلف دنیا، فاصله زیادی با سال‌هایی که پخش فیلم و سریال های ایرانی با دوبله آذری از شبکه سحر و استقبال رو به تزاید مردم جمهوری آذربایجان ، به مرور شبکه های تلویزیونی در داخل خاک آذربایجان را هم به کام خود می کشید، ندارد. فرصتی بی بدیل در اختیار این رسانه برون مرزی ایران قرار گرفته بود که در کنار پخش آثاری همچون فیلم های سینمایی «سهم گمشده» و «رنگ خدا» و سریال‌های «زیر تیغ»، «شهریار»، «امام علی(علیه السلام)»، «میوه ممنوعه» و…، با پخش سریال «یوسف پیامبر(صلی الله علیه واله)» به اوج رسید.

سال ۱۳۸۹ بود. شبکه موسوم به «اسپیس» در آذربایجان در آستانه ورشکستگی قرار گرفت؛ ورشکستگی‌ای که با پخش سریال یوسف پیامبر(علیه السلام) آن هم با دوبله ارزشمندی که شبکه سحر، با حضور صداپیشگان و بازیگران مطرح جمهوری آذربایجان روی این سریال ماندگار و ارزشمند تاریخی – مذهبی انجام داده بود، تبدیل به تجربه بدیعی در این عرصه گردید و مخاطبان بسیاری را پای این سریال نشاند.

سلیمان فرض‌علی­‌اف، مدیر دوبلاژ ۴۳ ساله و تبعه جمهوری آذربایجان شبکه سحر که دارای مدرک الهیات از دانشگاه قم است و سابقه ۱۰سال فعالیت در سیمای آذری را دارد، در این باره می‌گوید: در حال حاضر در جامعه­‌ای که ما زندگی می­‌کنیم فیلم­‌هایی از هر فرهنگ و تفکری برای نمایش وجود دارد. در شبکه­‌های آذری­ زبان سال­هاست که فیلم­‌های ترکیه­‌ای هم پخش می­‌شود ولی جایگاه آثار ایرانی بسیار ویژه است و در تبلیغ فرهنگ ایرانی – اسلامی که البته به نام فرهنگ اسلامی از آن بیشتر یاد می­‌کنیم خیلی موثر بوده. ما مردم آذربایجان با ایران مشترکات زیادی داریم و با وجود مرزی که بین دو کشور است ولی مردمان­مان تقریبا فرهنگ نزدیک به هم دارند. اما با وجودی­ که با ترکیه هم هم­ مرز هستیم و حتی زبان­مان هم تقریبا یکی است ولی فرهنگ­های­مان خیلی از هم فاصله دارد.

او می‌گوید: به دلیل مشترکات زیاد با ایران مردم آذربایجان تمایل بسیاری برای دیدن فیلم­‌ها و سریال­‌های ایرانی دارند به خصوص که می­‌دانند خانوادگی است و با خیال راحت می­‌توانند به تماشا بنشینند. این ذهنیت به وضوح در بین مردم آذربایجان دیده می­شود.

به گفته او؛ سریال حضرت یوسف (علیه السلام) پس از ترجمه و دوبله و پخش، تاثیر بسیاری در سطح جامعه داشت تا جایی که برای دو سال متوالی طبق آمار رسمی رسانه­‌ای میزان نام­گذاری اسم یوسف(علیه السلام) به بالاترین حد در بین مردم آذربایجان رسید و این اسم تا مدت­ها جزو اسامی پرطرفدار محسوب می­شد.

برهان حشمتی مدیر سیمای آذری شبکه سحر اعتقاد دارد: خطر اصلی اما، فراتر ازمعادلات آماری جذب بیننده و…..احساس می‌شد. تهدید اساسی، نفوذ فرهنگ «ایرانی – اسلامی» از دریچه تولیدات ایرانی بود. در همان زمان منابع خبری از خلوت شدن محسوس خیابان‌ها و محل‌های تردد مردم و اتومیبل‌ها در ساعت پخش «یوسف پیامبر(علیه السلام)» نوشتند.

او می‌افزاید: تلویزیون خزر به صراحت بر تأثیر پخش سریال ایرانی «یوسف پیامبر(علیه السلام)» بر این تغییر مهم در انتخاب نام برای نوزادان تأکید شده است و با کمی شناخت از حال و هوای جمهوری آذربایجان، به راحتی می‌توان دریافت که این موضوع ریشه در علاقه‌مندی دیرینه مردم این کشور به قرآن و ارزش‌های اسلامی و نیز مشترکات تاریخی و مذهبی با ایران اسلامی دارد.

تجربه ارائه «یوسف پیامبر(علیه السلام)» از یک شبکه داخلی با دسترسی آسان برای تماشاگران تلویزیون در جمهوری آذربایجان، نشان داد پخش فیلم و سریال‌های ایرانی، به تدریج عرصه را برای محصولات آمریکای جنوبی و حتی ترکیه هم- که آثار تولید شده در آنها به صورت گسترده در معرض دید بینندگان آذری تلویزیون قرار می‌گرفت- تنگ خواهد کرد.

آن گونه که حشمتی ابراز می‌کند: البته در همان زمان پخش «یوسف پیامبر(علیه السلام)» از شبکه اسپیس در ماه رمضان ۱۳۸۹ نیز، اقداماتی برای خنثی کردن این روند صورت گرفت از جمله اینکه شبکه اجتماعی آذربایجان هم اقدام به پخش نسخه آمریکایی یوسف با کارگردانی راجر یانگ کرد. این شبکه نسخه آمریکایی «یوسف» را در ۲ قسمت و با تکرار در وقت سحر، ارائه کرد تا به مقابله با پخش «یوسف پیامبر(علیه السلام)» که از سوی شبکه اسپیس در بهترین موقعیت ممکن یعنی ماه مبارک رمضان پخش می شد، بپردازد ؛ فیلمی سه ساعته، سراسر تحریف درباره این پیامبر الهی، غیرقابل اعتماد و فاقد توانایی در جذب مخاطبان مسلمانی که به سرچشمه حکمت‌های قرآنی در مورد داستان یوسف که «احسن القصص» قصه‌های قرآنی است، متصلند.

در ادامه و چندی پس از آن ۲ شبکه دیگر تلویزیونی جمهوری آذربایجان یعنی لیدر و آ.ان.اس، علی‌رغم پخش آنونس سریال یوسف پیامبر(علیه السلام)، به یک باره از پخش سریال منصرف شدند که نشان‌دهنده دخالت عوامل خارجی بر این تصمیم‌گیری تعجب برانگیز بود.

و وقتی به این موضوع افزوده شود تأثیر شروع پخش سریال «مختارنامه» از شبکه سحر در سال ۱۳۹۱ را که این سریال هم در جمهوری آذربایجان دوبله شده و مشهورترین چهره‌های بازیگری و دوبله و تعدادی از دارندگان نشان دولتی «هنرمند خلقی» (بالاترین نشان دولتی در این عرصه) در دوبله آن شرکت کرده بودند و با آغاز آن، مجدداً صحنه‌های خلوت شدن خیابان‌ها و محل‌های گذر در شهرها و روستاهای جمهوری آذربایجان تکرار می‌شد، عمق این تأثیرگذاری ملموس‌تر می‌شود.

سرانجام رسماً اعلام شد که از روز اول ماه مه سال ۲۰۱۲، پخش سریال‌های خارجی از شبکه‌های جمهوری آذربایجان متوقف خواهد شد، هر چند که در عمل، پخش سریال‌های ایرانی از شبکه‌های جمهوری آذربایجان، از یک سال پیش از آن متوقف شده بود اما در حال حاضر این موضوع کاملا رسمی و ابلاغ و اجرایی شده است.

این موضوع نقش شبکه‌های ایرانی در تبیین مبانی دینی برای مخاطبان غیر ایرانی را نیز برجسته می‌نماید. چنانچه یاور ندرتی خبرنگار شبکه سحر در پارس آباد مغان اظهار می‌کند: لازم است در خصوص عملکرد شبکه‌­های رقیب در جمهوری آذربایجان در زمینه آموزه‌­های دینی و قرانی بگویم که برخی محافل و رسانه­‌های آذری سعی در منزوی کردن اسلام و آموزه‌های آن داشته و دارند و ترویج و تبلیغ آموزه‌های غیراسلامی در دستور کار آنان بوده و در این راستا سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی را نیز انجام داده‌اند، مثلا با پخش موسیقی موسیقی‌های مبتذل، فیلم‌های مستهجن غیراخلاقی، برگزاری مسابقه مد، زیبایی، رقص برهنه و … سعی در ترویج فرهنگ غلط غربی و تزریق آن به درون جامعه دارند و حتی در ایام محرم، صفر و وفات ائمه و پیامبر(علیهم‌السلام) نیز حرمت نگه نداشته و موسیقی‌­های مبتذل، رقص و … پخش و به خورد مخاطب می­‌دهند. در این میان اما، شبکه سحر شبکه آذری زبان ایرانی است که در مقابل این رفتار نامناسب ایستاده و همواره با پخش برنامه­‌های معارفی و دعوت از علما و برگزاری مراسم­، تبلیغات غربی و صهیونیستی را خنثی و صدای اسلام محمدی را در آن سوی مرزها منعکس می­‌نماید. این اتفاق هم از منظر مردم این کشور بسیار ارزشمند است و هم می‌تواند در تحکیم ارتباط مبتنی بر دین و دینداری در میان دو کشور و ملت مفید و موثر باشد.

به این ترتیب، پخش فیلم و سریال‌هایی از گونه فیلم و سریال‌هایی چون «یوسف پیامبر(علیه السلام)»، «مختارنامه» و …. یک بار دیگر اهمیت و جایگاه سیمای آذری شبکه سحر را به سیاست‌گذاران رسانه ملی ایران یادآوری می‌کند.

در واقع؛ مردم جمهوری آذربایجان هم مثل همه دنیا که برنامه‌ها و محتوای هر رسانه ایرانی را به خاطر کانون توجه بودن جمهوری اسلامی ایران در عرصه‌های مختلف بین المللی و حرف‌های متفاوت و متمایز آنها از رسانه‌های غربی، دنبال می‌کنند، همچنان بیننده برنامه‌های شبکه ایرانی سحر مانده‌اند و در حال حاضر تنها راه ارتباط دیداری آنها برای درک مفاهیم و تماثیل بدیع فرهنگی-دینی ایران اسلامی در قالب فیلم و سریال‌های جذاب و مهذب ایرانی، به شبکه سحر منحصر شده است.

علاوه بر اینکه دوبله آذری در داخل ایران و با مدیریت سیمای آذری سحر همچنان تداوم داشته و آثار نمایشی ایرانی را با کیفیت بالا در مقابل دیدگان مخاطبان سحر در جمهوری آذربایجان قرار می‌دهد، فرضعلی اف نیز درباره کیفیت دوبله آثار ایرانی توسط گروه‌های بومی دوبله در این کشور می‌گوید: دوبله‌هایی که برای شبکه سحر انجام می‌شود، از هر لحاظ از کیفیت بالایی برخوردار است. دوبله سریال حضرت یوسف(علیه السلام) که در باکو و توسط گروه ما انجام شد، در تاریخ آذربایجان بی‌نظیر بود. این سریال به اندازه‌ای باکیفیت و حرفه‌ای دوبله شده بود که مردم تصور می‌کردند این فیلم ساخته شده در جمهوری آذربایجان است، و پس از مصاحبه‌هایی که من انجام دادم، متوجه شدند که این سریال محصول جمهوری اسلامی ایران است. تلاش ما بر این است که برنامه‌ها را روز به روز ارتقا دهیم و از صداهای تکراری پرهیز کنیم.

در یک نگاه کلی نیز، وقتی اهتمام مسئولین صداوسیما در تقویت جبهه برونمرزی رسانه ملی را شاهد باشیم، امید بیشتری خواهیم بست که شرایط جدید و ممنوعیت پخش سریال‌های ایرانی از شبکه‌های جمهوری آذربایجان به فرصتی جدید تبدیل شوند و با تأملی ویژه در مورد سیمای آذری شبکه سحر، شیفتگان، مریم مقدس(سلام الله علیها)، مردان آنجلس، یوسف پیامبر(علیه السلام)، مختارنامه، بشارت منجی، و… در دومین کشور شیعه جهان در جوار ایران، شاید لازم باشد برای معرفی و تبلیغ سبک زندگی ایرانی و اسلامی به جهانیان سرمایه‌گذاری جدی‌تری بر روی رسانه‌هایی مثل سیمای آذری شبکه سحر صورت گیرد همان گونه که بنیان­‌گذار جمهوری اسلامی ایران از همان سالیان آغاز پیروزی انقلاب اسلامی بر مقوله «صدور انقلاب» تاکید داشتند و مراد ایشان از این مهم، بی­‌شک نه یک حرکت فیزیکی که نفوذ و تاثیرگذاری فرهنگی، معرفتی و معنوی در مردمان آماده دریافت پیام­‌های والای انقلاب در دیگر سرزمین‌ها و بخصوص در میان همسایگان ایران بوده است.

منبع: فارس

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

لطفا دیدگاه خودتون رو بیان کنید: