نگاهی به کتاب 180 پرسش و پاسخ ایت الله مکارم شیرازی
(مفهوم مکر درباره خدا، تقاضای رویت خدا توسط موسی،عرش خدا و عالم ذر چیست؟)

کلمه عرش در لغت بمعنى سقف یا تخت پایه بلند در مقابل کرسى که به معنى تخت پایه کوتاه است آمده، سپس این کلمه در مورد تخت قدرت خداوند به عنوان عرشش پرورگار بکار رفته است

به گزارش رهیافتگان (پایگاه جامع مبلغین و تازه مسلمانان ) آیت الله مکارم در کتاب ۱۸۰ پرسش و پاسخ با طرح سئوالات اعتقادی بصورت ساده و کاربردی پاسخ می دهد

قسمت۸
مفهوم مکردرباره خداوند یعنى چه ؟

سوره آل عمران آیه ۵۴ ” ومکروا ومکرالله والله خیر الماکرین ”
در ریشه لغت عرب مکر هر نوع چاره اندیشى را مى گویند که گاهى خوب و گاهى زیان آور است .در قرآن مجید گاهى مکر با کلمه”خیر” ذکر شده مانند”والله خیرالماکرین” خداوند بهترین چاره جویان است. و گاهى با کلمه “سىء” بد آمده مانند “ولایحیق المکرالسى ء الا باهله” نقشه و اندیشه بد جز به صاحبش احاطه نخواهد کرد .
۱-منظور از آیه مورد بحث این است که دشمنان مسیح با طرح هاى شیطانى مى خواستند جلو دعوت الهى را بگیرند اماخداوند تدبیر کرد و نقشه هاى آنها نقش برآب شد ۲-در سوره طارق آیه ۱۵-۲۶ مى خوانیم” انهم یکیدون کیداواکید کیدا ” آنها پیوسته حیله مى کنند و من نیز درباره آنها چاره مى کنم.

۱- تفسیرنمونه ۴۲۸/۲
۲- تفسیرنمونه ج ۱۵ ص ۳۷۶

چراموسى (ع) تقاضاى رویت پروردگار کرد ؟

سوره اعراف آیه۱۴۳ از زبان موسى مى خوانیم.”رب ارنى انظر الیک ” پروردگارا خودت را به من نشان بده، با توجه به این آیه سوالى که پیش مى آید موسى (ع) که پیامبربزرگ و اوالعزم بود و مى دانست خداوند نه جسم است و نه مکان دارد و نه قابل مشاهده و رویت است چگونه چنین درخواستى از پروردگار کرد. روشن ترین جواب این است موسى (ع) این تقاضارا از زبان قوم کرد زیرا جمعى از جاهلان بنى اسرائیل اصرار داشتند که باید خدا را ببینند تا ایمان آورند( آیه ۱۵۳ نساء گواه بر این مطلب است) و او از طرف خدا ماموریت پیدا کرد این تقاضا را مطرح کند تا همگان پاسخ کافى بشنوند در حدیثى در کتاب عیون الاخبارالرضا (ع) ازامام رضا علیه السلام نقل شده است نیز به این موضوع تصریح شده است.( تفسیر نورالثقلین جلد۲ ص۶۵ )
در همین سوره آیه ۱۵۵ مى خوانیم موسى پس از این ماجرا عرض کرد ” اتهلکنابمافعل السفهاء منا” آیا ما را بخاطر عملى که سفیهان ما انجام دادند به هلاکت مى رسانى؟
از این جمله روشن مى شود نه تنها موسى(ع) چنین تقاضایى نداشت بلکه شاید هفتاد نفرى که با او به میعادگاه رفته بودند چنین تقاضایى نداشتند انها افراد دانشمند و نمایندگان بنى اسرائیل بودند تا مشاهدات خود را براى توده جاهل و بى خبر که پیشنهاد مشاهده پروردگار را داشتند بیان کنند.( تفسیرنمونه ۳۵۶/۶ )

منظور از عرش خدا چیست ؟
کلمه عرش در لغت بمعنى سقف یا تخت پایه بلند در مقابل کرسى که به معنى تخت پایه کوتاه است آمده، سپس این کلمه در مورد تخت قدرت خداوند به عنوان عرش پرورگار بکار رفته است
گاه عرش را بمعنى علم بى پایان پروردگار تفسیر کرده اند، ازجمله بعضى گفته اند منظور از عرش مجموعه عالم هستى است .
و گاه به معنى مالکیت و حاکمیت خدا
و گاه به معنى هر یک از صفات کمالیه و جلالیه او، چرا که هر یک از این اوصاف بیانگر عظمت مقام او مى باشد.
خداوند داراى عرش علم، عرش قدرت و عرش رحمانیت و عرش رحیمیت است.
از مجموعه تعبیراتى که در روایات اسلامى وارد شده مى توان نتیجه گرفت که عرش بر معانى مختلفى اطلاق شده هر چند ریشه مشترکى دارد.

پیمان عالم ذر چیست ؟
سوره اعراف آیه ۱۷۳ بخاطر بیاور زمانى را که پروردگارت از پشت و صلب فرزندان آدم، ذریه آنها را برگرفت و آنها را گواه بر خویشتن ساخت و فرمود آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند آرى گواهى مى دهیم( چراچنین کرد ) براى اینکه روز رستاخیز نگویید ما از آن غافل بودیم ( و از پیمان فطرى توحید و خداشناسى بى خبر ) در این آیه سخن از پیمانى است که بطور سربسته از فرزندان آدم گرفته شده، اما این پیمان چگونه بوده است ؟
منظور از این عالم و این پیمان همان عالم استعداد ها و پیمان فطرت و تکوین و آفرینش است، به این ترتیب که به هنگام خروج فرزندان آدم بصورت نطفه از صلب پدران به رحم مادران که در آن هنگام ذراتى بیش نیستند خداوند استعداد و آمادگى براى حقیقت توحید به آنها داده است هم در نهاد و فطرتشان، این سَر الهى بصورت یک حس درون ذاتى بودیعه گذارده شده است و هم در عقل و خردشان بصورت یک حقیقت خودآگاه.
بنابراین همه افراد بشر داراى روح توحیدند و سوالى که خداوند از آنها کرده به زبان تکوین و آفرینش است و پاسخى که آنها داده اند نیز به همین زبان است.

 

بخش های دیگر از کتاب۱۸۰پرسش و پاسخ را بخوانید؛

بخش۱: (انگیزه و نیاز انسان برای خداجویی) 

بخش۲: (چرا ذات پروردگاررانمى توان درک کرد؟)

بخش۳: (آیا آفریدگار هم آفریدگاری دارد؟) 

بخش۴: (چگونه دین فطری است؟) 

بخش۵: (ناممکن بودن تعدد خدایان، معنی لقاء الله، وجه الله،ثارالله، یدالله چیست؟) 

بخش۶: (خداوند سمیع و بصیر، جمال و جلال خداوند،محبت خدا نسبت به بنده) 

بخش۷: (اراده خداوند، سخن گفتن خدا، خشم خدا،اسم اعظم)

 

تنظیم و پیاده سازی خدیجه سادات علوی– گروه تحقیقات سایت رهیافته (وابسته به انجمن شهید ادواردو آنیلی)

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

لطفا دیدگاه خودتون رو بیان کنید: