كتب درسي مدارس ايتاليا
مروری بر مطالب مطرح شده در خصوص اسلام و ایران در کتب درسی مدارس ایتالیا

متون کتب درسی در ایتالیا در تمامی مدارس یکسان نمی باشد و سیستم آموزشی به گونه ائی است که دبیران مدارس با توجه به سر فصل درسهای ارائه شده از وزارت آموزش عمومی می توانند کتاب آموزشی خود را از بین کتاب های موجود در سیستم آموزشی انتخاب کنند

download

گزارش رهیافتگان (پایگاه جامع مبلغین و تازه مسلمانان )   متون کتب درسی در ایتالیا در تمامی مدارس یکسان نمی باشد و سیستم آموزشی به گونه ائی است که دبیران مدارس با توجه به سر فصل درسهای ارائه شده از وزارت آموزش عمومی می توانند کتاب آموزشی خود را از بین کتاب های موجود در سیستم آموزشی انتخاب کنند.آشنایی دانش آموزان ایتالیایی با تاریخ و تمدن ایران و همچنین اسلام در سال های اول و دوم دبیرستان انجام می شود. در واقع در مقطع اول دبیرستان دانش آموزان با مطالعه کتاب تاریخ با چگونگی شکل گیری ایران باستان و تاریخ کهن ایران تا دوران پیش از اسلام آشنا می شوند. و در مقطع دوم دبیرستان نیز به طور خلاصه به مطالعه دین اسلام ، پیدایش، قوانین و ارتباط آن با دیگر ادیان الهی می پردازند.

کتاب تاریخ سال اول دبیرستان – ایران

بخشی از کتاب تاریخ سال اول دبیرستان با عنوان ” شرق پارسی و غرب یونانی در مقایسه” به بررسی و مطالعه ایران باستان اختصاص داده شده است. عناوین مطرح شده در این بخش عبارتند از:
” مادها وپارسی ها
” منابع تاریخ پارس
” مذهب پارسی و تصاحب غرب
” قوانین امپراطوری
” جاده ها
” اقتصاد و پول
” نقاط ضعف امپراطوری ایران
” جنگ اول و دوم ایران باستان
” جنگ سوم و چهارم ایران باستان
مادها وپارسی ها
ازقرن پنجم تا اواسط قرن ششم شهرهای کشور یونان در تماس مستقیم با امپراطوری پارس بودند، امپراطوری که بدون شک قدرتمندترین امپراطوری آن زمان بود، بنیانگذاران این امپراطوری پارسها و مادها بودند، دو قومی که متعلق به نژاد آریائی بودند و نام ایران هم ریشه در همین اسم دارد به معنی سرزمین آریائی ها. این دو قوم به یک زبان صحبت می کردند و مذهب و آداب و رسوم یکسان داشتند .

منابع تاریخ پارس
تاریخ ایرانیان باستان همانند دیگر مردم خاور نزدیک در هاله ائی از ابهام قرار دارد و بیشتر حماسه در مورد تاریخ این مردم وجود دارد تا اصل تاریخ. در مورد تاریخ نه چندان دور پارس منابع تاریخی وجود دارند که اکثریت آنها ادبی هستند تا تاریخی ، مانند اوستا کتاب مقدس مذهب ایرانیان باستان (زرتشت) و همچنین کتاب شاهنامه که متعلق به شاعر معروف ایرانی فردوسی است.
دیگر منابعی که از این قوم در زمانهای دور به ما خبر می دهند آثار باستانی کشف شده و همچنین کنده کاری ها و لوح هائی هستند که توسط حاکمان وقت تهیه شده بودند و در آنها دستورات یا افتخارات خود را به مردم ابلاغ می کردند.
در کتاب مقدس مسیحیان نیز میتوان اطلاعاتی در مورد تاریخ ایران بدست آورد. همچنین تاریخ نویسان معروف در زمان گذشته مانند هرودوت و سنوفونت در مورد ایران باستان اطلاعات زیادی در اختیار ما گذاشته اند.

مذهب پارسی و تصاحب غرب
به گفته مورخین اساس و پایه های سیاست پرقدرت ایران که به قرنهای هفتم و هشتم قبل از مسیح برمی گردد مادها بودند، که موفق شدند آرام آرام دیگر مردم منطقه را به تسلط خود در آورند.
در اینجا این سئوال پیش می آید که به چه دلیل ایرانیان میخواستند این چنین همه را به تسلط خود در آورده و حیطه مستعمرات خویش را افزایش دهند. برای پاسخ دادن به این سئوال باید علت را در مذهب ایرانیان آن روز جستجو کرد. مذهب ایرانیان آن روز زرتشت بود. زندگی پیامبر زرتشت در بین رازها باقی مانده و اندرزهای وی در کتابی به نام اوستا گرد آمده است. در آموزش اوستا آمده که دنیا از دو نیروی خوب اهورا مزدا و نیروی بد اهریمن بوجود آمده و هریک از این نیروها روح هائی را در اختیار خویش دارند. اهورا مزدا زندگی به دنیا می دهد و نور به آن میبخشد و اهریمن تاریکی را به دنیا می دهد. داریوش که خود را برگزیده خدا و اهورا مزدا می دانست بر این عقیده بود که با گسترش قلمرو خویش قدرت اهورا مزدا را افزایش می دهد.

قوانین امپراطوری
از ویژگیهای امپراطوری پارس وسعت زیاد آن با حدود هفت میلیون کیلومتر مربع و جمعیتی بیش از پنجاه میلیون نفر بود که از نظر زبان، مذهب و آداب و رسوم با هم کاملا تفاوت داشتند. برای کنترل چنین امپراطوری وسیع و پرجمعیت و متفاوت، نیاز به وضع قوانین صریح و قاطع بود. به همین دلیل داریوش تمامی قدرت را خود به دست گرفته و امپراطوری را به بیست قسمت (ساتراپی) تقسیم کرده بود. هر ساتراپی را جهت حکمرانی به یک نفر از افراد بسیار مطمئن خود به نام ساتراپ می سپرد. ساتراپ به معنی مدافع امپراطور، از بین وفادارترین یاران وی از دربار انتخاب می شد و ساتراپ مالیات هر ساتراپی را بر اساس در آمد مردم تحت حکومت خویش تعیین می کرد. در کنار هرساتراپ یک مشاور سلطنتی و یک فرمانده نظامی وجود داشت که عهده دار حفظ منطقه خود بودند و بایستی هر ساله به بازرسین دربار (چشمان شاه) گزارش کاملی از وضعیت منطقه خود می دادند.

جاده ها
یکی دیگر از وظایف هرساتراپ حفظ و نگهداری جاده های ارتباطی بود که به فاصله هر بیست و دو کیلومتر یک ایستگاه جهت تعویض اسب و تامین آذوقه احداث می شد و همچنین در راه هائی که به رودخانه یا دریا ختم می شد کشتی هائی جهت عبور و مرور وجود داشتند. بدین صورت فاصله بین شوش در ایران و سارد در آسیای صغیر که تقریبا ۲۴۰۰ کیلومتر است و پیمودن آن سه ماه به طول می انجامید در عرض شش روز طی می شد.

اقتصاد و پول
با در نظر گرفتن وجود چنین راههائی در ایران باستان میتوان تصور کرد که وضعیت تجارت نیز از رونق خاصی برخوردار بود. چون از طرف داریوش واحد پول یکسانی در سرتاسر امپراطوری وجود داشت و سکه های طلا و نقره ی ضمانت شده در گردش بودند، و سکه های فلزی از دور خارج شدند .

نقاط ضعف امپراطوری ایران
علی رغم هماهنگی و قانونگذاری که در نوع خود در آن زمان کاملترین نوع قانونگذاری بود، امپراطوری ایران چندین نقطه ضعف داشت که بدین شرح می باشند:
۱- ترکیب بزرگی از نژادها و مردم مختلف با فرهنگ، زبان و مذهب متفاوت
۲- داشتن ارتشی بزرگ که نفرات آن تفاوتهای زیادی از نظر زبان، رسوم و اسلحه مورد استفاده داشتند.
۳- هزینه های بیهوده و گزاف نگهداری ارتش و دربار.
۴- وسعت بیش از حد امپراطوری.
۵- تمایل ساتراپی ها جهت حفظ و اداره قلمرو به میل خود.
با برسی این دلایل است که میتوان متوجه شد امپراطوری وسیع ایران با رشد سریعی که داشت چگونه به سرعت رو به اضمحلال گذاشت.

جنگ اول و دوم ایران باستان
در سال ۴۹۲ قبل از مسیح، دو سال بعد از تصاحب بخشی از یونان در آسیای صغیر، داریوش یک ارتش و یک ناوگان کشتی های جنگی را به فرماندهی مردونیو جهت تصاحب یونان اعزام داشت. ارتش به راه می افتد و ناوگان کشتی ها هم در کنار ارتش در طول ساحل به حرکت در می آیند، غافل از این که سرنوشت غمناکی در منطقه آتوس (مونته سانتو امروز ) در انتظار کشتیهای عظیم ایرانیان بود. در این منطقه بدلیل در گرفتن یک طوفان شدید و حمله یک قبیله به آنان مجبور به عقب نشینی شدند.
داریوش مجددا در جهت تدارک حمله بر میاید و دو سال بعد حمله دیگری را به یونان آغاز می کند، ارتش مرکب از ۵۰۰۰۰ نفر مرد را به فرماندهی داتی و آرتافرنه جهت حمله ارسال میدارد، این بار ارتش در سر راه خود با مقاومت خاصی روبرو نشد و تا ۴۰ کیلومتری آتن پیش رفت. در آن زمان یونانیان نمی دانستند که بسیاری از حکمرانان مناطق مختلف یونان در مقابل مهاجمان تسلیم شدند و فقط آتن و اسپارت در مقابل دشمن مقاومت کردند و یونان یک ارتش ۱۰۰۰۰ نفری به اضافه ۱۰۰۰ نفر ازطرف قبیله پلاته آ به مقابله با دشمن می فرستد. برای چندین روز دو ارتش در مقابل هم بدون حمله به یکدیگر می ایستند. قبل از الحاق ارتش اسپارت به ارتش یونان فرمان حمله صادر شده و شدت حمله به حدی بود که ارتش ایران را وادار به عقب نشینی می کند.

جنگ سوم و چهارم ایران باستان
داریوش شاه شاهان نتوانست ماموریت خویش را به پایان برساند، به علت این که ضمن تدارک حمله از دنیا رفت و ادامه ماموریت به پسر وی سیروس واگذار گردید.
سیروس در ادامه نقشه پدرش یک ارتش ۱۰۰۰۰۰ نفری به همراه یک ناوگان دریائی متشکل از ۱۲۰۰ کشتی تدارک می بیند.
در ادامه این بخش از کتاب به توضیح جنگهای سوم و چهارم ایران و یونان و علت شکست مجدد ایران در این جنگها پرداخته شده است.
کتاب تاریخ سال دوم دبیرستان – اسلام

” اسلام و امپراطوری ها ” عنوان بخشی از کتاب تاریخ سال دوم دبیرستان می باشد که در آن سعی در آشنایی دانش آموزان با دین اسلام شده است که در ادامه با ذکر مهمترین عناوین این بخش، به شرح خلاصه ای از مطالب هر عنوان می پردازیم.
مهمترین عناوین:
” محمد و اسلام
” بسوی مکه
” یهودیت، مسیحیت و اسلام
” یک مستعمره وسیع
” از عربستان تا اروپا
” مذهب اسلامی
” مسجد مکانی برای دعا
” اهل کتاب
” جهاد جنگ مقدس
” تمدن عرب
” فرهنگ و علوم

محمد و اسلام
در قرن ششم میلادی در سرزمینهای مشرف به مدیترانه زبان یونانی، لاتین و مذهب مسیحیت گستردگی زیادی داشتند ولی در قرن هفتم یک تمدن جدید به نام تمدن عرب وارد صحنه می شود و به سرعت سرزمینهای زیادی را در حوزه مدیترانه در بر میگیرد.
در سال ۶۱۲ میلادی از طرف مردی که در یک خانواده فقیر بدنیا آمده و برای مدتی به شغل کاروان داری در خدمت زنی بیوه و ثروتمند که بعدا به همسری وی در می آید مشغول بوده، به نام محمد، دعوت به اسلام آغاز میگردد. وی که به عنوان آخرین پیامبر از طرف خداوند بعد از ابراهیم و عیسی برگزیده شده بود مردم را به اسلام دعوت میکرد و از آنها میخواست که بر علیه ظلم و فساد و بت پرستی که در آن زمان حاکم بود مبارزه کنند. پیروان وی مسلمان نامیده میشوند، به معنی گردن نهاده.

بسوی مکه
رسالت پیامبر و دعوت وی از مردم جهت گرویدن به اسلام و خواست وی از مردم جهت مبارزه برای داشتن عدل و برابری، بر ضد منافع بسیاری از تجار آن زمان منطقه بود، در نتیجه وی را تهدید به مرگ کردند تا حدی که مجبور شد در سال ۶۲۲ مکه را به صورت پنهانی به قصد مدینه ترک کند. این سفر پیامبر که به زبان عربی هجرت گفته میشود در تاریخ اسلام بسیار مهم است به حدی که از آن تاریخ به بعد مسلمانان شروع به شمردن سال کردند و علت اهمیت آن این است که پیامبر دعوت به اسلام را از خارج از محل زادگاه خویش آغاز کرد و از آنجا بود که اسلام به همه جا گسترش یافت. سفر پیامبر به مدینه و به اسلام گرویدن روز افزون مردم، باعث شد که پیامبر توانست بعد از هشت سال به مکه بازگردد و با مخالفین دین اسلام که ایشان را به مرگ تهدید کرده وموجب هجرت پیامبر به مدینه شده بودند، مبارزه کند و آنها را شکست دهد و بعد ها کل شبه جزیره عرب را به دین اسلام دعوت نماید.

یک مستعمره وسیع
بعد از رحلت پیامبر در سال ۶۳۲ میلادی بر طبق دستور قران و سنت پیامبر، می بایست یک نفر جانشین که در زبان عربی خلیفه نامیده میشود وظیفه هدایت مردم را بر عهده میگرفت.
چهار خلیفه اول همگی به دلیل خصومتهای زیادی که در بین مردم بعد از رحلت پیامبر بوجود آمده بود کشته شدند. اما علیرغم اختلافات درونی در این سالها سرزمینهای تحت نفوذ اسلام رشد وتوسعه بسیار زیادی داشتند به گونه ائی که در همان سالها یعنی بین سالهای ۶۳۴ و ۶۴۴ ارتش اسلام نقشه خاورمیانه را تغییر می دهد، سوریه و مصر را اشغال می کند، امپراطوری ایران را در هم مینوردند و به سوی هند و آفریقا پیش می رود. دلیل اصلی این که مسلمانان دامنه تصرفات خود را گسترش می دادند نیز این بود که سعی بر گسترش اسلام داشتند.
ویژگی خاص مهاجمان در طول این جنگ ها و تصرفات این بود که ویرانی با خود به همراه نمی آوردند و شهرها را مورد غارت قرار نمی دادند. حتی اغلب در بیرون از دروازه های شهر های متصرف شده می ماندند و فقط خواستار پرداخت مالیات سرانه بودند.
سئوالی که پیش می آید اینست که براستی چگونه یک اقلیت می توانست این گونه براحتی و سریع دامنه تصرفات خویش را چه در درون امپراطوری ایران و چه در امپراطوری بیزانس توسعه دهد؟
نوع حکومت مسلمانان بر مردم می تواند پاسخ این سوال باشد.
مالیاتهای وضع شده در حکومت های آن زمان بر مردم فقیر فشار زیادی وارد می کرد. ولی مالیاتهای وضع شده از طرف مسلمانان ناچیز بود تا حدی که اگر کسی مسلمان می شد از پرداخت همان مالیات ناچیز هم معاف بود و از طرفی نیز مالیاتهای جمع آوری شده برای بهبود زندگی مردم همان منطقه صرف می شد. نکته دیگر این که مسلمانان با تصرف یک منطقه تغییراتی در نوع حکومت آن منطقه و قوانین آن نمی دادند و کسی را با اجبار وادار به انجام کاری نمی کردند.

از عربستان تا اروپا
اختلافات موجود در بین سران اسلام باعث ایجاد نبردهائی در بین آنها گردید، تا جائی که چهارمین و آخرین خلیفه که داماد پیامبر بود به اسم حضرت علی در سال ۶۵۷ میلادی در نبرد با معاویه فرماندار سوریه شکست خورد و در سال ۶۶۱ میلادی بر خلاف قوانینی که انتخاب خلیفه را منوط به انتخابات می کرد، سلسله امویه قدرت را در دست گرفت و تا سال ۷۵۰ میلادی بر سر قدرت باقی ماند .دامنه گسترش اسلام همچنان رو به افزایش بود، تا جائی که در سال ۷۱۱ اعراب بخش آفریقای شمالی و شبه جزیره ایبریکا را تحت سلطه خود در آوردند.

دین اسلام
قران کتاب مقدس مسلمانان می باشد که در این کتاب نحوه زندگی به مسلمانان آموخته می شود.
مطالب آورده شده در این کتاب نه تنها در زندگی مسلمانان بلکه در سطح قوانین اسلامی ارزش قانونی دارند .
نقاط اصلی جهان بینی اسلامی به نام اصول دین خوانده میشوند .اولین اصل توحید است. یعنی هیچ خدائی جز خدای واحد وجود ندارد و محمد فرستاده اوست. این اولین قانون مسلمانان بود و هر کسی که به اسلام می گروید باید آن را می پذیرفت . مسیحیان و یهودیان که اهل کتاب نامیده می شوند و قبل از ورود اسلام دارای مذهب یکتا پرستی بودند می توانستند در مذهب خویش باقی بمانند و به عنوان شهروند درجه دو شناخته شده و مالیات پرداخت کنند. دومین اصل نماز است که می بایست ۵ بار در روز بعد از وضو به سوی مکه نماز خوانده شود. و علاوه بر آن همه مسلمان باید در روز جمعه گرد هم آمده و نماز را با هم در مسجد به جا آورند .
سومین اصل روزه است که تمامی مسلمانان در ماه رمضان بایستی روزه بگیرند و از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب خوردن و آشامیدن برای آنان ممنوع و فقط شبها می توانند به صرف غذا بپردازند.چهارمین اصل نیز حج است که هر مسلمان بایست حداقل یکبار در طول عمر خویش به شهر مقدس مکه مشرف شود.و پنچمین اصل زکات میباشد که به معنی جمع آوری پول از بین ثروتمندان و توزیع آن بین فقرا است.
مسجد مکانی برای دعا
مسجد مکانی مذهبی برای مسلمانان است که اساس آن در همه جا یکسان می باشد و فقط در مکانهای مختلف بسته به موقعیت و دوران ساخت آن، تغییرات جزئی دارد .
هر مسجد دارای حداقل یک مناره است جائی که موذن ۵ بار در روز مردم را به نماز فرا می خواند، بعد از در ورودی حیاط مسجد قرار دارد که مکانی برای وضو گرفتن در آن قرار دارد، بعد از حیاط محوطه داخلی مسجد است که کف آن از فرش پوشیده شده و حتما می بایست بدون کفش وارد آنجا شد، جائی که هیچگونه تزئین و تصویری وجود ندارد. در گوشه محوطه داخلی، محراب وجود دارد که جهت مکه را نشان میدهد و در کنار آن منبر می باشد.

اهل کتاب
در کنار اصول دین که در بخش قبل ذکر شدند قوانین دیگری نیز هستند که هنوز هم توسط مسلمانان به مانند گذشته رعایت می شوند که میتوانند دنیای غرب را شگفت زده کنند، به عنوان مثال نخوردن گوشت خوک و نیاشامیدن الکل. اما رفته رفته با گسترش اسلام و افزایش جمعیت مسلمانان و آشنائی با مردم دیگر، مسائل موجود افزایش یافتند به گونه ائی که قبلا مسلمانان جهت پاسخ به نیازهای خود به قران مراجعه می کردند ولی الان دیگر برای بسیاری از مسائل خود پاسخی مستقیم در قران نمی یابند و لذا برای حل این مسائل مدارس خاص (حوزه علمیه) بوجود آمد که در آن با تفسیر آیات قرانی سعی بر یافتن پاسخی جهت مسائل پیش آمده دارند. که البته معمولا این مدارس با هم در تفسیر مسائل پیش آمده توافق ندارند .
در ادامه این بخش به توضیح چگونگی پیدایش دو گروه در مسلمانان یعنی سنی و شیعه اشاره دارد و این که شیعیان حضرت علی (ع) را به عنوان آخرین خلیفه می شناسند.

جهاد جنگ مقدس
برخی مسلمانان جهاد را رکن ششم دین اسلام می دانند، جهاد یا جنگ مقدس یعنی مبارزه ائی که هر مسلمان باید جهت شکوهمندی هر چه بیشتر اسلام از درون تا دنیای اطراف خویش آغاز کند. در قران به صراحت کامل آمده که با چه کسی و به چه دلیلی باید مبارزه کرد و پاداش کسی که در راه خدا مبارزه میکند چیست.
در ادامه این مطلب می خوانیم: در قران به صراحت آمده با کسانی مبارزه کنید که به جنگ با شما می آیند، با کسانی که خدا را به یگانگی نمی پذیرند و پیامبر خدا را به عنوان فرستاده وی نمی پذیرند بجنگید اما مهاجم نباشید، اگر به شما حمله کردند آنها را بکشید ولی اگر چنانچه دست کشیدند خدا بخشنده است.

تمدن عرب
دنیای عرب یک تحول فرهنگی را ایجاد می کند که بر اساس آن پایه های اقتصاد و تجارت برای ارتباط با دنیای اطراف خود ریخته میشود.
اعراب پیش از اسلام با توجه به شرایط محیطی سختی که برای زندگی داشتند فاقد فرهنگی خاص و کامل بودند ولیکن با ظهور اسلام و گسترش سریع و روز افزون آن و پیامد آن یعنی تبادلات تجاری و اقتصادی خود با دیگر مردم و فرهنگ ها، رفته رفته باعث شد با فرهنگ ملل دیگر آشنا شده و تاثیرات فرهنگهای مختلف سبب شود که در نهایت دارای فرهنگی کامل شوند.

فرهنگ و علوم
تیتر پایانی بخش اسلام کتاب تاریخ سال دوم دبیرستان به فرهنگ و علوم نزد مسلمانان اختصاص دارد واین گونه آغاز می گردد که:
پیامبر اسلام در همان سالهای نخست علاقه وافر خود را در مورد علوم نشان دادند بدینگونه که با تشویق دانشمندان آن روز اولین دانشگاه دنیا را بنیان نهادند و ودر جهت احداث کتابخانه تلاتش میکردند تا حدی که اعراب بعد از تصرف منطقه ائی در جستجوی دست نوشته های موجود به مثابه مالیات آن منطقه برمیامدند.اعراب به علم ریاضیات و ستاره شناسی شکوه خاصی دادند و آنها بودند که استفاده از عدد صفر را جهت محاسبات متداول کردند . همچنین در زمان اعراب علم ادبیات و موسیقی هم به رده های بالائی از ترقی دست یافتند.

منبع : رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران – رم

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

لطفا دیدگاه خودتون رو بیان کنید: